Oekraïne

Oekraïne

02 mei 2018 10:00 - 12:00

(Opslaan naar agenda)

Rembrandtkapel Rembrandtlaan 20, 3761 AH Soest, Nederland

Marc Jansen (1946) doceerde gedurende enkele decennia Russische en Oosteuropese geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceerde vele boeken en artikelen, onder meer Grensland (2014) over de geschiedenis van Oekraïne. Dit jaar verschijnt van zijn hand Voor een toekomst die nooit kwam over de gewelddadige twintigste eeuw in Rusland en de (volgens sommigen gebrekkige) verwerking daarvan. Hij reisde veel in de Sovjetunie en, na 1991, de post-sovjetlanden en woonde enkele jaren in Moskou. Sinds 1993 heeft hij een keer of twintig meegedaan aan OVSE-waarnemingsmissies bij verkiezingen in voormalige sovjetlanden.

 

Het jonge land Oekraïne, sinds 1991 onafhankelijk, heeft de afgelopen jaren ook Nederlanders flink beziggehouden. Twee jaar terug vond hier een referendum plaats over de vraag of het samenwerkingsverdrag van de Europese Unie met dat land wel door moest gaan, nog weer twee jaar eerder werd boven Oost-Oekraïne een vliegtuig neergeschoten met onder de inzittenden tegen de 200 Nederlanders. Het onderzoek naar de toedracht is nog niet afgesloten.

Moeten we Oekraïne zien als deel van Rusland dat er ten onrechte van is losgescheurd, of heeft het land veeleer een eigen geschiedenis? Dr. Jansen gaat in zijn lezing in op de eerste Oostslavische staat, het Kievse rijk, dat tussen de negende en twaalfde eeuw bestond. Zowel Russen als Oekraïners eisen deze episode op voor hun geschiedenis. Hoe verging het de bewoners van het gebied dat nu Oekraïne is in de eeuwen daarna? Het lag ingeklemd tussen enkele regionale grootmachten, Moskovië (later het Russische rijk), het Poolse Gemenebest en het Krim-chanaat (een deel van het Ottomaanse rijk). Het tussenliggende Wilde Veld hoorde aan de kozakken, die er hun eigen hetmanaat hadden. Maar dat werd later door de Russische keizers opgeheven.

Een eeuw geleden bestond er al korte tijd een eigen Oekraïense staat, die daarna echter werd opgeslokt door Polen en de Sovjetunie (na 1939 alleen de Sovjetunie). Sinds 1991 is Oekraïne andermaal onafhankelijk, maar die nog maar zo korte geschiedenis is opnieuw veelbewogen gebleken. In 2014 annexeerde Rusland het schiereiland de Krim, dat tot dan toe aan Oekraïne had toebehoord. Bovendien verleende het steun aan pro-Russische 'separatisten' in Oost-Oekraïne. In Russische ogen woedt daar een burgeroorlog, vanuit Oekraïens perspectief is er sprake van Russische agressie. Nog vrijwel dagelijks vallen er slachtoffers.

Als de tijd het toelaat zal Dr. Jansen nog ingaan op de huidige situatie in Oekraïne en op de toekomstperspectieven. Na afloop krijgt het publiek gelegenheid tot het stellen van vragen.





Rembrandtkapel

Rembrandtlaan 20, 3761 AH Soest, NederlandGeef routebeschrijving